โบราณวัตถุของจังหวัดราชบุรี

แบ่งปัน

จังหวัดราชบุรีมีความเป็นมายาวนาน จากผลการดำเนินการทางโบราณคดีของกรมศิลปากร ในเขตพื้นที่จังหวัดราชบุรี ได้มีการพบโบราณวัตถุหลายยุคหลายสมัย และเก็บรักษาไว้ตามสถานที่ต่างๆ ในบทความนี้ ผู้จัดทำ พยายามสรุปโบราณวัตถุของจังหวัดราชบุรีที่พบโดยย่อ เพื่อให้เห็นภาพรวม ส่วนรายละเอียดของโบราณวัตถุแต่ละชิ้น ท่านผู้อ่านสามารถค้นคว้าศึกษาเพิ่มเติมได้จากหนังสือต่างๆ หรือที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ราชบุรี ต่อไป 

โบราณวัตถุสมัยก่อนประวัติศาสตร์ 

ที่สำคัญได้แก่

• โครงกระดูก พบที่แหล่งโบราณคดีโคกพลับ (อ.บางแพ) ,บ้านโคกพริก (อ.เมือง) ,บ้านปากบึงและบ้านหนองบัว(อ.จอมบึง) ,ถ้ำเขาขวาก และถ้ำเขาปะฎัก (อ.โพธาราม) 
• เครื่องมือหิน พบที่แหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์เกือบทุกแห่ง 
• เครื่องประดับทำด้วยหิน พบในเขตเหมืองแร่ และบ้านนาขุนแสน (อ.สวนผึ้ง) ,โคกพลับ (อ.บางแพ) 
• กลองมโหระทึก พบที่เมืองคูบัว (อ.เมืองราชบุรี)
• โถสำริด พบในแม่น้ำแม่กลองเหนือตลาดบ้านโป่ง
• เครื่องประดับทำจากกระดองเต่า พบที่แหล่งโบราณคดีโคกพลับ อ.บางแพ
• อื่นๆ เช่น กำไลทำจากเปลือกหอยกาบและหอยมือเสือ เครื่องใช้ เครื่องประดับทำจากสำริด ภาชนะดินเผา เป็นต้น

โบราณวัตถุสมัยประวัติศาสตร์

ที่สำคัญได้แก่

• เหรียญเงิน สมัยพุทธศตวรรษที่ 11-12 พบที่เมืองคูบัว อ.เมืองราชบุรี
• ประติมากรรม เป็นศิลปะสมัยทวารวดี พบที่เมืองคูบัว อ.เมืองราชบุรี ได้แก่ เศียรพระโพธิสัตว์ดินเผา พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรดินเผา  พระโพธิสัตว์สำริด รูปคนแคระปูนปั้น พระพิมพ์ทำจากหินชนวน พระพิมพ์ดินเผา ภาพปูนปั้นนักดนตรีหญิง
• พระพิมพ์หินชนวน พบที่เมืองคูบัว อ.เมืองราชบุรี
• จี้หอยคอ พบที่เมืองคูบัว อ.เมืองราชบุรี
• พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรเปล่งรัศมี พบที่โบราณสถานจอมปราสาท ต.ท่าผา อ.บ้านโป่ง (อ่านรายละเอียด)
• ชิ้นส่วนลวดลายปูนปั้น ที่ประดับตกแต่งองค์ปรางค์ มีทั้งที่ทำเป็นรูปเทวดาหรือกษัตริย์ มนุษย์ อมนุษย์ และรูปสัตว์ต่างๆ เช่น นาค สิงห์ ช้าง ฯลฯ
• พระพุทธรูปประทับยืน ขุดพบที่วัดประเสริฐรังสรรค์ อ.เมืองราชบุรี
• พระอิศวรปางมหาฤาษี ขุดพบที่วัดสระกระเทียม อ.บ้านโป่ง
• ชิ้นส่วนพระพุทธรูปทรงเครื่องสำริด พบที่ใต้ฐานพระปรางค์วัดมหาธาตุวรวิหาร อ.เมืองราชบุรี
• เครื่องพุทธบูชาทองคำ พบที่กรุเจดีย์วัดเพลงหรือวัดโพธิ์เขียว  ในเขตบริเวณพื้นที่ของวัดมหาธาตุวรวิหาร อ.เมืองราชบุรี (ดูรายละเอียด)
• เครื่องถ้วยโบราณ พบในลำนำแม่กลอง หน้าวัดเกาะนัมมทาปทวรัญชาราม โรงกลั่นเหล้า วัดตาล วัดมหาธาตุ วัดท่าโขลง วัดหลุมดิน วัดบ้านส้อง ขึ้นไปจนถึงตลาดท่าฝาง ฯลฯ

ปัจจุบันโบราณวัตถุเหล่านี้ ส่วนใหญ่เก็บรักษาและจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ราชบุรี


***********************************************************

ที่มาข้อมูล
คณะกรรมการอำนวยการโครงการจัดทำหนังสือ เรื่อง "วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์ และภูมิปัญญา". (2543). หนังสือวัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญาจังหวัดราชบุรี. กรมศิลปากร : องค์การค้าของคุรุสภา. (หน้า 107-113) (ดูภาพหนังสือ)

อ่านต่อ >>

พระพิมพ์ภาพพระพุทธรูปปางสมาธิ-โบราณวัตถุสมบัติชิ้นสำคัญของชาติที่ราชบุรี

แบ่งปัน

โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เป็นหลักฐานอันแสดงถึงความรุ่งเรืองของชาติที่บรรพชนไทยได้สั่งสมสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน ในสมัยที่นายอารักษ์ สังหิตกุล เป็นอธิบดีกรมศิลปากร ได้จัดทำหนังสือ "โบราณวัตถุที่เป็นสมบัติชิ้นสำคัญของชาติ" เมื่อปี พ.ศ.2547 ซึ่งรวบรวมไว้ 69 รายการ พระพิมพ์ภาพพระพุทธรูปปางสมาธิ ที่จัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติราชบุรี นับเป็นโบราณวัตถุที่เป็นสมบัติสำคัญของชาติลำดับที่ 15 ใน 69 รายการนั้น โดยมีรายละเอียด ดังนี้

เลขทะเบียนวัตถุ 235/2533 เลขเดิม 7/2534
แบบศิลปะ/สมัย ทวารวดี พุทธศตวรรษที่ 12-14
วัสดุ (ชนิด) หินชนวนสีขาว-เทา
ขนาด สูง 10 เซนติเมตร กว้าง 7 เซนติเมตร

ประวัติความเป็นมา ขุดพบภายในเจดีย์หมายเลข 1 เมืองโบราณคูบัว ต.คูบัว อ.เมือง จ.ราชบุรี

สถานที่จัดแสดง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ราชบุรี จ.ราชบุรี

ลักษณะและสภาพของโบราณวัตถุ
พระพิมพ์สลักจากหินชนวนเป็นภาพพระพุทธรูปประทับนั่งขัดสมาธิราบ พระหัตถ์แสดงปางสมาธิ ประทับอยู่ภายใต้พระกลดหรือฉัตรขนาบด้วยพระสถูปด้านขวา และธรรมจักรตั้งอยู่บนเสาสูงด้ายซ้าย นับเป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นถึงลักษณะการตั้งธรรมจักรในสมัยทวารวดี ซึ่งพบอยู่ทั่วไปในเมืองโบราณสมัยทวารวดี ในภาคต่างๆ ของประเทศไทย

คุณค่าที่เสนอให้เป็นโบราณวัตถุที่เป็นสมบัติชิ้นสำคัญของชาติ
เป็นโบราณวัตถุที่มีคุณค่าโดดเด่นทางด้านศิลปะที่มีอยู่เพียงชิ้นเดียวในประเทศ จึงหาได้ยาก และกล่าวได้ว่ามีคุณค่าทางวิชาการด้านประวัติศาสตร์ศิลปะและโบราณคดีสมัยประวัติศษสตร์

โบราณสถานหมายเลข 1 ริมห้วยคูบัว เมืองโบราณคูบัว อ.เมือง จ.ราชบุรี

ที่มา :
สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ. (2547). โบราณวัตถุที่เป็นสมบัติชิ้นสำคัญของชาติ. กระทรวงวัฒนธรรม กรมศิลปากร : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง. (หน้า 48-49).

อ่านต่อ >>